|
FOP icin, rapor edilen en genel yanlis teshislerin 3'u sunlardir: kanser, aggressive juvenile fibromatosis, ve progressive osseous heteroplasia (POH) Kelimenin tam anlamiyla, FOP lezyonlari tumorlar ya da neoplasmlardir yani olmamasi gereken yerlerdeki yeni buyumelerdir. FOP lezyonlari birden bire olusur ve saatler icinde cok kotu sisliklere dogru gider. Bu, genellikle yanlislikla kanser doktorlarinin FOP hastalarini muayene etme sebebidir. Birden bire tumor gibi buyumeleri sasirticidir ve hangi tip tumor olduklari anlasilmaz. Genellikle tanisi icin tanisal biyopsi onerilir. Yeni baslamis FOP lezyonlarinda biyopsi sonucu, lezyonun olgunluk durumuna gore bircok kanser tipi ile karistirilabilir. Bunun sebebi yeni kemik endochondral prosesi ile olusurken (FOP kemigi gibi) kemik baglayici doku, kikirdak ve kemigi hucrelerinin yuksek duzeyde cogalmasi sirasinda bircok asamadan gecer. Cok sayida bolunmus hucre bulunmasi genellikle kanserin isaretidir, ama kirik durumunda oldugu gibi kemigin iyilesmesi icin daha fazla miktarda yeni doku olusturulmasi da gerekmektedir.Bir anlamda, yeni FOP kemigi (kas, sinir, bag ve baglayici dokulardan herhangi birinde) olusmasi hemen hemen kirigin iyilesmesi prosesi ile aynidir. Birisi kemigini kirdiginda teshis ile ilgili hicbir suphe yoktur ve kiriga nadir olarak biyopsi yapilir. Ama, eger biyopsi yapilirsa, mikroskopla incelemede ‘eger neye baktigimizi bilmiyorsak' kanserle karistirilacak bir olusum goruruz. Bu durum FOP ile aynidir. Tumor gibi olan FOP lezyonlari ve biyopsi orneklerinin mikroskopik gorunumleri cogu zaman doktorlari hatali ve tehlikeli olarak dogru teshis olan FOP yerine kanser yanlis teshisine goturur. Gecmisteki durumlara ve eger FOPden suphe duyuluyorsa ayak parmaklarina bakilarak biyopsi yapilmadan dogru teshis yapilabilir. Ayrica, tarih FOP lezyonlarinin her turlu kanser tumorunun buyume hizindan cok daha hizli buyudugunu gostermistir. FOP icin cok rastlanan yanlis teshislerden bir tanesi de aggressive juvenile fibromatosisdir. Bu fibroblast denilen baglayici doku hucrelerinin kas, sinir, bag gibi cesitli dokulara donuserek cogaldigi iyi huylu fakat oldukca agresif bir durumdur. Bu lezyonlar yakinlarindaki yumusak dokulara da yayilabilir ve oldukca fazla aci ve sakatliga (yetersizlige) neden olabilir. Genellikle bu hucrelerin vucuttan uzaklastirilmasi zordur. Genellikle yavas buyurler ve FOP lezyonlarinda goruldugu gibi sislikler gorulmez, ama genellikle aggressive juvenile fibromatosis lezyonlari yeterince buyuyene kadar doktorlar tarafindan farkedilemez. Bundan dolayi, FOP hastalarini ve onlarin yumusak dokularindaki sislikleri goren bircok doktor bu lezyonlari aggressive juvenile fibromatosis lezyonlari da benzer dokularda olustugu icin dusunebilirler. Eger biyopsi yapilirsa FOP aggressive juvenile fibromatosis ile karistirilir. Bunun sebebi cok baslarda olusan FOP lezyonlari (fibroproliferative lezyonlar) mikroskop altinda fibroproliferative aggressive juvenile fibromatosis lezyonlari ile birebir ayni gorunmesidir. Aggressive juvenile fibromatosisde, lezyonlar FOPde oldugu gibi, baglayici doku buyume evresinden fazla ilerlemezler ve endochondral prosesiyle kikirdak ve kemik olusumu sirasinda eriskin hale gelirler. Kikirdak ya da kemik hucrelerinde lezyon goruldugunde FOP'nin aggressive juvenile fibromatosis ile karistirilmasi mumkun degildir. Ayrica aggressive juvenile fibromatosis hastalarinin kusurlu ayak parmaklari yoktur, zaten bu ozellik FOP teshisinde anahtardir. FOP ile karistirilan 3. durum fibrous dysplasiadir. FOP hastalarina cok nadir olarak fibrous dysplasia yanlis teshisi konulur, ama teshislerinde fibrous dysplasia kelimesi cok sik gecer cunku bu hastalik FOP'den cok daha yaygin ve FOP adina cok benzer. Cogu zaman, fibrous dysplasiali hastalar FOP web sitelerinde bulunabilir ve FOP hastasi olarak dusunulurler. Fibrous dysplasia ilkel kemik hucrelerinin kemik icinde cogalmasidir ve kemigin yapisini zayiflatir, aci ve sakatliga yol acar. Fibrous dysplasia vucuttaki herhangi bir kemige etki edebilir. Fibrous dysplasia POH'a sebep olan genin aktive edici mutasyonu sonucu olusur. Bu oldukca ilginc ve buyuleyici bir raslantidir. Fibrous dysplasianin genellikle kafatasinda veya yuz bolgesinde kemiklerin buyumesi gibi cok kotu problemleri vardir ve bu hastaliktan etkilenen bolgeler nadir olarak FOP hastalarinda etkilenir. Fibrous dysplasia ile FOPyi ayirmak cok kolaydir, karistirilmalarinin nedeni isimlerinin benzerliginden kaynaklanmaktadir. Ozet olarak, FOP ile kanser, aggressive juvenile fibromatosis, POH ve Fibrous dysplasia gibi karistirilan hastaliklar arasinda cok kritik farklar vardir. FOPni teshisi icin anahtarlar: durumdan haberdar olmak, kusurlu ayak parmaklarina bakmak ve FOPnin ilerlemesinin dogasindan haberdar olmaktir. FOP hakkinda bilgisi olan akilli bir doktor daha kemik olusumlari olmadan ayak bas parmaklarindaki kusurdan ve karakteristik anatomik bolgelerdeki hizlica beliren yumusak doku sisliklerinden hastaligi kolayca teshis edebilir. FOP grubunun onemli amaclarindan birisi de FOPnin dogru teshisi ve yanlis teshislerin ilerde olmamasi icin dunya capindaki doktorlar ve saglik personelini daha iyi egitebilmektir. Progressive osseous heteroplasia hakkinda bilgi Eileen M. Shore, PhD, and Frederick S. Kaplan, MD Tanim: Progressive osseous heteroplasia (POH) bebeklik doneminde derideki kemiklesmeler ve deri altindaki yaglar, iskelet kaslari ve derinlerdeki baglayici dokularin heterotropik olarak kemiklesmesi ile karakterize edilen otozomal dominant rahatsizlikdir. Degisimli Teshisi: Fibrodysplasia ossificans progressiva (FOP); Albright hereditary osteodystrophy (AHO). Belirti ve isaretleri: Ilk isaret bebeklik sirasinda deri icinde heterotopik kemik adacilarininin olusmasidir. Zaman gectikce bu adaciklar birleserek sonradan deri altindaki yaglar, iskelet kaslari ve derinlerdeki baglayici dokulari kapsayan plakalar olustururlar. Derinlerdeki baglaciyi dokunun kemiklesmesi etkilenen eklemlerin ankylosisine(hareketsizligine) ve baglantilarin kalici olarak buyumesine sebep olur. Kemik olusumu ustderide olusmamasina ragmen, derisel kemiklerin spiculleri ust deriden disari cikar. Etioloji/Epidemioloji:( Sebep bilimi/Salgin hastaliklari inceleyen hekimlik dali) Bu rahatsizlik rastgele ya da genetiksel (aileden gelen) olarak gorulebilir. Etkilenmis bireylerin cocuklari otozomal dominant ozellikte hastaligi tasirlar. Erkek ya da bayanlar esit olarak etkilenir. Bazi Albright hereditary osteodystrophy (AHO) hastaliginda gorulen iyi huylu heterotropik kemiklesme raporlarinda ve 2 tipik olmayan(farkli) yuksek seviyeli heterotropik kemiklesme gorulen AHO hastasinin yeni raporlarinda Progressive osseous heteroplasia ve Albright hereditary osteodystrophy hastaliginin genetik bazinin ortak oldugunu belirtilmistir. AHO gelismeli sekil bozuklugu ile karakterize edilebilen oldukca kompleks bir rahatsizliktir ve cesitli hormon direncleri ile birlesmistir. Bu direnc olusumlari, GNAS1 genindeki heterozigot aktif olmayan mutasyonlarin, adenylyl cyclasenin uyarici proteini G nin alfa ikinci unitesinin az olusmasina ya da az calismasina sebep olmasindan dolayi olusur. Anne ve babadan gecen GNAS1 genindeki heterozigot aktif olmayan mutasyonlar POHnin sebebi olarak rapor edilmistir. Bu gozlemler POHi GNAS1 olsumundaki anormallikler ve adenylyl cyclasenin bozuk aktivasyonu ile olusan kemiklesme hastaliklari klinik spektrumunun baska bir tarafina iter. Teshisi: Bu hastalik deriyi etkileyen kemiklesmenin varligi, iskeletteki dogustan kusurlu olusumlarin, iltahaplanmis tumor gibi sisliklerin, asimetrik mozaik dagilimli lezyonlarin, onceden tahmin edilen bolgesel heterotopik kemiklesme orneklerinin ve endochondral yerine membranlar arasi kemiklesmenin dominantliginin yoklugu ile FOPden ayirt edilebilir. AHO'dan deri ve deri alti dokudan iskelet kasina heterotopik kemiklesme ile donusmesi, normal endokrin islevinin varligi ve AHO ile beraber gelen ayirt edici hastalik olusum egiliminin yoklugu ile ayirt edilebilir. Serum alkaline fosfat seviyesi yuksekligi gozlenmesine ragmen, POH icin rutin laboratuvar calismalarinin sonuclari genellikle normaldir. Tipik olarak, serumdaki kalsiyum, inorganik fosfat, paratroid hormon ve vitamin D seviyeleri normaldir. Serumda yuksek seviyede laktat dehydrogenase ve keratin fosfokinaz gozlemlenir ve bu da deride ve iskelet kaslarinda kemik depolanmasina isarettir. Tedavisi: Standart tedavi: POH icin hicbir etkili tedavi yada korunma yontemi mevcut degildir. Iyice sinirlanmis heterotopik kemiklesme olan bolgeler nadir olarak alinabilir, Cerrahi olarak POH dokusunun uzaklastirilmasi bircok hastada yeniden bu dokunun olusmasina yonelir. KAYNAKLAR: Kaplan FS, Craver R, MacEwen GD, et al. Progressive osseous heteroplasia: a distinct developmental disorder of heterotopic ossification. J Bone Joint Surg. 1994;76-A:425-436. Kaplan FS, Shore EM. Progressive osseous heteroplasia. J Bone Mineral Res. 2000;15:2084-2094. Rosenfeld SR, Kaplan FS. Progressive osseous heteroplasia in male patients. Clin Ortho Rel Res . 1995;317:243-245. Shore EM, Ahn J, Jan de Beur S, Li M, Xu M, Gardner RJM, Zasloff MA, Whyte MP, Levine MA, Kaplan FS. Paternally inherited inactivating mutations of the GNAS1 gene in progressive osseous heteroplasia. N Eng J Med. 2002;346:99-106. Urtizberea JA, Testart H, Cartault F, Boccon-Gibod L, LeMerrer M, Kaplan FS. Progressive osseous heteroplasia. J Bone Joint Surg . 1998;80B:768-771. DESTEKLEYEN GRUPLAR: Progressive Osseous Heteroplasia Dernegi (POHA) kar gutmeden POH egitimi ve arastirmalarini destekleyen bir organizasyondur. POHA'nin asagi yukari 25 uyesi vardir. The POH Collaborative Research Project ( Ortak POH arastirma projesi) POH projesinin tum kliniksel ve ana ozellikleri uzerine calisan bircok arastirmaci ve doktorun olusturdugu uluslararasi bir grup calismasidir. Su anda POHA'nin kendisine ait bir haber yayini yok ama International FOP Association (Uluslarasi FOP dernegi) tarafindan 3 ayda bir yayinlanan The FOP Connection ( FOP baglantisi) adli yayina yardim etmektedirler. “What Is POH? A Guidebook for Families” (Kaplan, Wagman et al., 1997) (POH nedir? Aileler icin rehber kitap) POHA' da mevcuttur. POHA'nin adresi: Fred Gardner |
baslangic
Kurucu Hakkinda
Belirtiler
YASAM
Kalitesi Odülü
FOP ve Grip Mevsimi
Harry Eastlack'in Iskeleti
Faydali Adresler
Yeni Üye Formu